Czy suplementacja witaminy D3 od września to konieczność? Ekspertka rozwiewa wątpliwości

Katarzyna Bukol-Krawczyk, internista Grupy LUX MED, zwraca uwagę, że wrzesień nie jest sztywną datą rozpoczęcia suplementacji witaminy D3 — decyzja powinna być uzależniona od wieku, stylu życia i faktycznej ekspozycji na promieniowanie UV, a nie od pory roku w kalendarzu. Sprawa nabiera znaczenia w kontekście rosnącej sprzedaży preparatów z cholekalcyferolem oraz nowych danych, które podważają powszechne przekonanie o ochronnym działaniu tych suplementów u osób starszych.

Kto faktycznie potrzebuje D3 i w jakiej dawce

Zgodnie z polskimi zaleceniami przywołanymi przez ekspertkę, zdrowy dorosły w wieku 19–65 lat może nie wymagać suplementacji od maja do końca września pod warunkiem regularnej ekspozycji na słońce. W przypadku osób pracujących w pomieszczeniach lub z nieregularnym kontaktem ze światłem słonecznym rekomendowane 1000–2000 j.m. dziennie może być stosowane całorocznie. Dla osób powyżej 65. roku życia wytyczne przewidują suplementację przez cały rok.

Kluczowy parametr to rzeczywista ekspozycja na UV, a nie sama pora roku. Warto zweryfikować poziom 25(OH)D w badaniu krwi przed podjęciem decyzji o dawce.

Skład preparatu — co weryfikować

Ekspertka podkreśla, że sama dieta — nawet z tłustymi rybami, jajami i nabiałem — zwykle nie pokrywa zapotrzebowania na witaminę D. Przy wyborze preparatu istotne pozostają trzy elementy:

• forma chemiczna: cholekalcyferol (witamina D3), nie ergokalcyferol (D2),
• deklarowana zawartość jednostek międzynarodowych w dawce,
• status rejestracyjny: preparaty zarejestrowane jako produkt leczniczy podlegają kontroli farmaceutycznej, suplementy diety — kontroli sanitarnej.

Pora przyjęcia nie wpływa na biodostępność doustnej D3. Ważniejsza od godziny jest systematyczność oraz sprawdzenie składu innych suplementów (np. multiwitamin), aby uniknąć nieświadomego sumowania dawek.

Skuteczność u seniorów pod znakiem zapytania

Osobny wątek otwiera publikacja Medonetu, powołująca się na metaanalizę opublikowaną w „The BMJ". Według przytoczonych danych suplementacja wapniem i witaminą D nie zapewnia znaczącej ochrony przed urazami i złamaniami u przeważającej części osób starszych. Wynik nie oznacza, że D3 przestaje pełnić funkcje regulacyjne (gospodarka wapniowo-fosforanowa, praca mięśni, odporność), lecz sygnalizuje, że sama suplementacja nie jest równoznaczna z redukcją ryzyka złamań w tej grupie wiekowej. Wniosek dla kupującego: decyzję o włączeniu preparatu należy poprzedzić oznaczeniem 25(OH)D oraz konsultacją lekarską, zwłaszcza powyżej 65. roku życia.