Niedobór testosteronu i witaminy D a ryzyko złamań biodra u mężczyzn
Niedobór testosteronu (<3,5 ng/mL) oraz niedobór witaminy D (<30 ng/mL) istotnie zwiększają ryzyko obniżenia gęstości mineralnej kości biodrowej u mężczyzn po 60.
roku życia — wynika z analizy przeprowadzonej przez zespół Uniwersytetu Katolickiego w Korei ze szpitala Seoul St. Mary's pod kierunkiem profesora urologii Bae Woong-jina oraz profesora Lee Dong-seopa ze szpitala St. Vincent's. Połączona ocena obu parametrów okazuje się kluczowa dla ochrony kości w populacji męskiej.
Dane z badania
- Przeanalizowano dane 557 mężczyzn w wieku ≥60 lat, poddanych badaniom kontrolnym w okresie od stycznia 2020 do grudnia 2024 r.
- Gęstość mineralną kości (BMD) zmierzono metodą DXA (dual-energy X-ray absorptiometry) — referencyjną techniką w diagnostyce osteoporozy.
- Poziomy testosteronu i witaminy D oznaczono metodą LC-MS/MS (liquid chromatography-tandem mass spectrometry), co zapewnia wysoką precyzję pomiaru.
- Po korekcie na czynniki zakłócające zidentyfikowano niezależny wpływ testosteronu i witaminy D na gęstość kości biodrowej.
Co wpływa na co
| Lokalizacja | Czynniki determinujące BMD |
|---|---|
| Kręgosłup lędźwiowy | BMI, testosteron |
| Biodro | wiek, BMI, testosteron, witamina D |
Ryzyko obniżonej gęstości kości biodrowej:
- przy testosteronie <3,5 ng/mL — ok. 1,9× wyższe niż w grupie z prawidłowym poziomem,
- przy witaminie D <30 ng/mL — ok. 1,6× wyższe niż w grupie referencyjnej.
Analiza wykazała synergię obu niedoborów: spadek biodrowego BMD w odpowiedzi na niski poziom witaminy D był wyraźniejszy u mężczyzn z deficytem testosteronu. Mechanizm interpretowany jest przez autorów jako gwałtowny spadek efektywności wchłaniania wapnia przy jednoczesnym braku obu regulatorów.
Kontekst diagnostyczny
Osteopenia wśród mężczyzn ≥60 lat dotyczy ok. 50% populacji — poziom zbliżony do obserwowanego u kobiet. Jednocześnie jedynie ok. 7% pacjentów z rozpoznanym niedoborem testosteronu przechodzi faktyczne badanie BMD. W przypadku złamań osteoporotycznych mężczyźni notują wyższą śmiertelność i większe obciążenie ekonomiczne leczenia niż kobiety.
Werdykt: Przy męskim „menopauzalnym" spadku androgenów świadomość ryzyka kostnego pozostaje niska. Dla mężczyzn 60+ z podejrzeniem hipogonadyzmu zasadne jest równoległe oznaczenie witaminy D (25(OH)D) oraz rozważenie densytometrii DXA, szczególnie w obrębie biodra — lokalizacji, w której oba niedobory działają niezależnie i jednocześnie.
