Dlaczego jednoczesny niedobór witaminy D i B12 jest groźny dla seniorów?

roku życia hospitalizowanych na oddziale geriatrycznym w Rumunii odnotowano jednoczesny niedobór witaminy D i B12 — i to właśnie ta grupa wykazuje największe obciążenie zaburzeniami poznawczymi oraz objawami afektywnymi.

Profil badania

Analizą objęto 1359 osób z oddziału geriatrycznego rumuńskiego szpitala, w okresie od stycznia 2023 do kwietnia 2026. U każdego pacjenta przeprowadzono pełną ocenę geriatryczną z oznaczeniem stężenia 25-hydroksywitaminy D i witaminy B12 oraz wybranych markerów zapalnych.

Izolowany niedobór witaminy D wiązał się niezależnie z gorszą sprawnością poznawczą i większą kruchością. Izolowany niedobór B12 sam w sobie nie wykazał istotnego związku z badanymi punktami końcowymi. Najcięższy profil kliniczny odnotowano u osób z ko-deficytem obu witamin. W tej grupie zaobserwowano również sygnał podwyższonych objawów depresyjnych, istotny przy pierwotnym progu B12, ale atenuowany przy alternatywnym — co autorzy podkreślają jako wymagające ostrożnej interpretacji.

Mechanizmy ryzyka

Zapasy witaminy D obniżają się z wiekiem wskutek ograniczonej ekspozycji na światło słoneczne, hospitalizacji, niższej podaży dietetycznej oraz zmian w funkcjonowaniu narządów. Z wcześniejszych danych cytowanych w publikacji wynika, że niedobór witaminy D dotyczy blisko 60% populacji osób starszych.

Ryzyko niedoboru B12 rośnie wraz z wiekiem i jest powiązane z zaburzeniami wchłaniania wynikającymi z obniżonej kwasowości soku żołądkowego oraz dysfunkcji jelit. Istotną rolę odgrywają powszechnie stosowane leki — inhibitory pompy protonowej i metformina — które dodatkowo ograniczają biodostępność witaminy.

Implikacje praktyczne

Autorzy wskazują, że status witaminy D powinien pozostać priorytetem klinicznym w ocenie geriatrycznej, a obecność współistniejącego niedoboru B12 może identyfikować pacjentów o podwyższonym ryzyku pogorszenia funkcji poznawczych i nastroju. Charakter obserwacyjny badania wymaga jednak ostrożnej interpretacji — sami badacze określają część obserwacji jako wstępne.

Dla świadomych konsumentów i opiekunów osób starszych wniosek jest prosty: u pacjentów przyjmujących PPI lub metforminę warto rozważyć okresową kontrolę poziomu obu witamin, a nie wyłącznie jednej. Kolejne planowane analizy mają uwzględnić kwas foliowy oraz punkty końcowe dotyczące układu mięśniowo-szkieletowego.